Phân biệt 否则 / 不然 / 要不然

Ý nghĩa: Nếu không thì / Bằng không thì (否则 trang trọng; 不然 trung tính; 要不然 khẩu ngữ/đề xuất)

Công thức

Ba liên từ 否则 / 不然 / 要不然 đều mang nghĩa “nếu không, nếu không thì” nhưng có sắc thái phong cách khác nhau, hay được hỏi ở HSK 7-9: (1) 否则 - văn vẻ, trang trọng nhất, hay dùng văn viết, văn báo cáo, văn pháp luật, văn diễn thuyết: 必须...,否则...; (2) 不然 - trung tính, dùng được cả văn viết và văn nói, thông dụng nhất; (3) 要不然 - khẩu ngữ nhất, hay đi với 你, 我 và lời khuyên cá nhân; (4) 要不 - dạng rút gọn của 要不然, khẩu ngữ và còn dùng đề xuất ('要不我们去吃饭吧' = 'hay là chúng ta đi ăn?').
Đặc điểm chung: đứng đầu mệnh đề thứ hai (sau dấu phẩy/dấu chấm), nêu hậu quả nếu mệnh đề trước không xảy ra.

1
快走吧,否则就赶不上车了。
Kuài zǒu ba, fǒuzé jiù gǎn bù shàng chē le.
Đi nhanh đi, nếu không sẽ không kịp xe đâu.
2
我们必须立即行动,不然后果不堪设想。
Wǒmen bìxū lìjí xíngdòng, bùrán hòuguǒ bùkān shèxiǎng.
Chúng ta phải hành động ngay, nếu không hậu quả không thể tưởng tượng.
3
你最好提前准备,要不然临时来不及。
Nǐ zuìhǎo tíqián zhǔnbèi, yàobùrán línshí láibují.
Anh tốt nhất chuẩn bị trước, không thì lúc đó không kịp.
4

•否则 trang trọng nhất (văn bản pháp luật/báo cáo); 要不然 / 要不 khẩu ngữ nhất và còn dùng để đề xuất phương án thay thế ("Hay là...").

⚠️ Lỗi thường gặp:

•Dùng 要不然 trong văn pháp luật - quá khẩu ngữ.

•Dùng 否则 trong khẩu ngữ thân mật - quá trang trọng.

•Quên dấu phẩy ngắt trước 否则.

•Lẫn 否则 với 要不 (đề xuất - 否则 không dùng đề xuất).

Kết hợp Từ vựng, Ngữ pháp, Luyện đọc, Luyện nghe, Tập viết chữ Hán và Luyện đề thi cùng cấp HSK 7–9 để nhớ sâu và tăng điểm nhanh.

Khám phá trọn bộ lộ trình tự học tiếng Trung Quốc từ cơ bản đến nâng cao: Luyện nghe, Luyện đọc, Từ vựng, Ngữ pháp, Chữ Hán và Đề thi thử HSK.