Bảng chữ cái tiếng Trung (Pinyin): 21 thanh mẫu, vận mẫu, 4 thanh điệu

Tiếng Trung có bảng chữ cái không?

Không theo nghĩa thông thường. Mỗi chữ Hán (汉字) là một khối mang cả âm và nghĩa, nên không thể học vài chục chữ cái rồi tự ghép ra mọi chữ. Bù lại, năm 1958 Trung Quốc chính thức dùng hệ phiên âm Hán ngữ bính âm (汉语拼音) để "ghi âm" cho chữ Hán bằng chữ Latin.

Pinyin giúp bạn đọc đúng chữ mới, tra từ điển, gõ chữ Hán trên điện thoại và máy tính. Mọi giáo trình và đề thi HSK đều dùng Pinyin ở giai đoạn đầu, vì vậy đây là "cửa vào" bắt buộc của người mới.

Một âm tiết Pinyin gồm 3 phần

Thanh mẫu 声母 (shēngmǔ)

Phụ âm mở đầu âm tiết, ví dụ b, zh, x. Có 21 thanh mẫu.

Vận mẫu 韵母 (yùnmǔ)

Phần vần phía sau, ví dụ a, ao, iang. Một số âm tiết chỉ có vận mẫu như ài (爱).

Thanh điệu 声调 (shēngdiào)

Độ cao của giọng. Có 4 thanh và 1 thanh nhẹ; đổi thanh là đổi nghĩa.

Thanh mẫu + Vận mẫu + Thanh điệu = 1 âm tiết → h + ao + thanh 3 = hǎo (好)

21 thanh mẫu – chia theo khẩu hình

Thay vì học theo thứ tự b p m f… rời rạc, hãy học theo vị trí phát âm. Âm cùng nhóm dùng chung khẩu hình nên luyện cùng lúc sẽ nhanh hơn. Các cặp không bật hơi / bật hơi (b–p, d–t, g–k, j–q, zh–ch, z–c) là điểm mấu chốt.

Âm môi – b p m f

Dùng hai môi hoặc môi dưới với răng trên.

b
Không bật hơi
八bāsố támTừ HSK 1
Giống "p" trong "pin" nhưng không bật hơi; ít người Việt đọc thành "b" có rung.
p
Bật hơi
跑pǎochạyTừ HSK 1
Như "p" nhưng đẩy mạnh một luồng hơi ra, đặt tay trước miệng sẽ thấy gió.
m
妈māmẹTừ HSK 1
Như "m" tiếng Việt.
f
饭fàncơm, bữa ănTừ HSK 1
Như "ph" tiếng Việt: răng trên chạm nhẹ môi dưới.

💨 b và p: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm đầu lưỡi – d t n l

Đầu lưỡi chạm lợi ngay sau răng cửa trên.

d
Không bật hơi
大dàto, lớnTừ HSK 1
Giống "t" tiếng Việt (không bật hơi), không phải "đ".
t
Bật hơi
他tāanh ấyTừ HSK 1
Giống "th" tiếng Việt: có bật hơi rõ.
n
你nǐbạnTừ HSK 1
Như "n" tiếng Việt.
l
六liùsố sáuTừ HSK 1
Như "l" tiếng Việt.

💨 d và t: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm cuống lưỡi – g k h

Cuống lưỡi nâng lên chạm vòm mềm.

g
Không bật hơi
哥gēanh traiTừ HSK 1
Giống "c/k" tiếng Việt, không bật hơi.
k
Bật hơi
看kànnhìn, xemTừ HSK 1
Giống "kh" nhưng là âm tắc: chặn hơi ở cuống lưỡi rồi bật mạnh.
h
好hǎotốtTừ HSK 1
Gần "h" pha "kh": hơi cọ xát ở cuống lưỡi.

💨 g và k: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm mặt lưỡi – j q x

Đầu lưỡi tì răng dưới, mặt lưỡi nâng lên; chỉ đi với i và ü.

j
Không bật hơi
家jiānhà, gia đìnhTừ HSK 1
Gần "ch" tiếng Việt, mặt lưỡi áp lên vòm, khóe miệng hơi kéo ngang.
q
Bật hơi
去qùđiTừ HSK 1
Như j nhưng bật hơi mạnh; tuyệt đối không đọc "kiu" như tiếng Anh.
x
学xuéhọcTừ HSK 1
Gần "x" tiếng Việt, lưỡi phẳng, khóe môi kéo ngang như đang cười.

💨 j và q: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm uốn lưỡi – zh ch sh r

Đầu lưỡi cong lên phía vòm cứng. Nhóm khó nhất với người Việt.

zh
Không bật hơi
中zhōnggiữa; Trung QuốcTừ HSK 1
Gần "tr" tiếng Việt (giọng Bắc Trung Bộ), đầu lưỡi cong lên chạm vòm trên.
ch
Bật hơi
吃chīănTừ HSK 1
Như zh nhưng bật hơi mạnh.
sh
书shūsáchTừ HSK 1
Gần "s" uốn lưỡi của giọng miền Nam/miền Trung.
r
人rénngườiTừ HSK 1
Lưỡi cong như sh nhưng có rung dây thanh, gần "r" nhẹ, không rung đầu lưỡi.

💨 zh và ch: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm đầu lưỡi trước – z c s

Đầu lưỡi thẳng, đặt sau răng cửa, không cong.

z
Không bật hơi
字zìchữTừ HSK 1
Đầu lưỡi thẳng chạm sau răng cửa, gần "ch" bị ép dẹt (như "dz").
c
Bật hơi
菜càimón ăn, rauTừ HSK 1
Như z nhưng bật hơi: gần âm "ts" trong "cats".
s
三sānsố baTừ HSK 1
Như "x" tiếng Việt, đầu lưỡi thẳng sau răng, không cong.

💨 z và c: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Vận mẫu – phần vần của âm tiết

Vận mẫu đi sau thanh mẫu. Hãy bắt đầu từ 6 nguyên âm đơn, sau đó ghép thành vần kép và vần mũi. Cặp dễ nhầm nhất: -n (lưỡi chạm lợi, âm ngắn) và -ng (cuống lưỡi, âm vang ở mũi).

Nguyên âm đơn

Giữ nguyên khẩu hình suốt âm. ü đọc như "uy" nhưng tròn môi và không trượt.

a
八bāsố támTừ HSK 1
o
我wǒtôiTừ HSK 1
e
喝hēuốngTừ HSK 1
i
你nǐbạnTừ HSK 1
u
不bùkhôngTừ HSK 1
ü
女nǚnữTừ HSK 1

Vần kép

Trượt liền mạch từ nguyên âm này sang nguyên âm kia, không ngắt.

ai
买mǎimuaTừ HSK 1
ei
北běiphía bắcTừ HSK 1
ao
好hǎotốtTừ HSK 1
ou
走zǒuđi bộ, rời điTừ HSK 1
ia
家jiānhà, gia đìnhTừ HSK 1
ie
谢xiècảm ơn (谢谢)Từ HSK 1
ua
花huāhoaTừ HSK 1
uo
说shuōnóiTừ HSK 1
üe
学xuéhọcTừ HSK 1
iao
小xiǎonhỏTừ HSK 1
iou
viết là -iu
六liùsố sáuTừ HSK 1
uai
快kuàinhanhTừ HSK 1
uei
viết là -ui
回huívề, quay lạiTừ HSK 1

Vần mũi trước (-n)

Kết thúc bằng đầu lưỡi chạm lợi trên, như "n" cuối tiếng Việt.

an
看kànnhìn, xemTừ HSK 1
en
很hěnrấtTừ HSK 1
in
您nínngài, ông/bà (kính trọng)Từ HSK 1
ün
云yúnmây
ian
天tiāntrời, ngàyTừ HSK 1
uan
晚wǎnmuộn, buổi tốiTừ HSK 1
üan
远yuǎnxaTừ HSK 1
uen
viết là -un
问wènhỏiTừ HSK 1

Vần mũi sau (-ng)

Kết thúc ở cuống lưỡi, âm vang trong mũi, như "ng" cuối tiếng Việt.

ang
忙mángbậnTừ HSK 1
eng
冷lěnglạnhTừ HSK 1
ing
听tīngngheTừ HSK 1
ong
中zhōnggiữa; Trung QuốcTừ HSK 1
iang
两liǎnghai (số lượng)Từ HSK 1
uang
床chuánggiườngTừ HSK 1
ueng
翁wēngông lão
iong
用yòngdùngTừ HSK 1

Âm đặc biệt

er uốn lưỡi; -i là âm "i" đặc biệt sau zh ch sh r z c s.

er
二èrsố haiTừ HSK 1
-i
是shìlàTừ HSK 1

Sau zh, ch, sh, r, z, c, s, chữ "i" không đọc là "i": giữ nguyên khẩu hình của thanh mẫu rồi kéo dài hơi ra. Nghe thử:

吃chīănTừ HSK 1是shìlàTừ HSK 1日rìngày, mặt trờiTừ HSK 1字zìchữTừ HSK 1四sìsố bốnTừ HSK 1

4 thanh điệu và thanh nhẹ

Cùng âm "ma" nhưng 5 cách đọc cho 5 nghĩa khác nhau. Con số bên cạnh là độ cao giọng theo thang 1 (thấp) – 5 (cao).

Thanh 1

mā

ˉ · 55

妈

mẹ

Cao và đều, giữ giọng như đang hát một nốt dài.

Thanh 2

má

ˊ · 35

麻

cây gai; tê

Đi lên từ giữa lên cao, giống dấu sắc nhưng kéo dài hơn.

Thanh 3

mǎ

ˇ · 214

马

con ngựa

Xuống thấp rồi lên; trong câu thường chỉ đọc nửa đầu (thấp).

Thanh 4

mà

ˋ · 51

骂

mắng

Rơi mạnh từ cao xuống thấp, dứt khoát như ra lệnh.

Thanh nhẹ

· · —

吗

trợ từ để hỏi

Ngắn và nhẹ, không đánh dấu; độ cao phụ thuộc chữ đứng trước.

Mẹo cho người Việt: thanh 1 ≈ thanh ngang nhưng cao hơn, thanh 2 ≈ dấu sắc, thanh 3 ≈ dấu hỏi, thanh 4 ≈ dấu huyền nói nhanh và mạnh.

Luyện tai: nghe và đoán thanh

Bấm nghe, chọn thanh bạn nghe được. Mỗi lượt là một chữ trong các bộ 4 thanh như mā – má – mǎ – mà.

Điểm: 0/0

Trò chơi dùng giọng đọc tiếng Trung có sẵn của trình duyệt. Nếu không nghe thấy gì, hãy cài thêm giọng tiếng Trung trong cài đặt máy.

Biến điệu – khi thanh thay đổi trong câu

Pinyin trong từ điển luôn ghi thanh gốc, nhưng khi nói, vài trường hợp đổi thanh theo quy tắc cố định:

Hai thanh 3 đứng liền nhau

Thanh 3 phía trước đọc thành thanh 2.

	Viết	Đọc
你好	nǐ hǎo	ní hǎo
很好	hěn hǎo	hén hǎo

不 (bù) đứng trước thanh 4

Đọc thành bú. Trước thanh 1, 2, 3 vẫn đọc bù.

	Viết	Đọc
不是	bù shì	bú shì
不对	bù duì	bú duì
不好	bù hǎo	bù hǎo

一 (yī) đứng trước chữ khác

Trước thanh 4 đọc yí; trước thanh 1, 2, 3 đọc yì. Đếm số hoặc đứng cuối thì vẫn là yī.

	Viết	Đọc
一个	yī gè	yí gè
一天	yī tiān	yì tiān
一起	yī qǐ	yì qǐ

Quy tắc viết Pinyin cần nhớ

1
Vần bắt đầu bằng i, u, ü khi không có thanh mẫu
i → y (ia → ya, i → yi), u → w (uo → wo, u → wu), ü → yu (üe → yue).
2
Bỏ hai chấm của ü sau j, q, x, y
ju, qu, xu, yu thực chất là jü, qü, xü, yü. Chỉ sau n và l mới giữ dấu: nǚ, lǜ.
3
Viết gọn iou, uei, uen
Khi có thanh mẫu: liù (l + iou), huí (h + uei), wèn → dùn (d + uen).
4
Đặt dấu thanh ở đâu?
Có a hoặc e thì đặt lên a/e; có ou thì đặt lên o; còn lại đặt lên nguyên âm cuối: xiǎo, duō, guì, liù.

Bảng ghép vần Pinyin đầy đủ

Hơn 400 âm tiết hợp lệ của tiếng phổ thông, xếp theo thanh mẫu (cột) và vận mẫu (dòng). Ô trống nghĩa là tổ hợp đó không tồn tại.

Bấm vào một âm tiết để xem 4 thanh của nó.

ā · á · ǎ · à

Vần	Ø	b	p	m	f	d	t	n	l	g	k	h	j	q	x	zh	ch	sh	r	z	c	s
a
o
e
er
ai
ei
ao
ou
an
en
ang
eng
ong
i
ia
ie
iao
iou
ian
in
iang
ing
iong
u
ua
uo
uai
uei
uan
uen
uang
ueng
ü
üe
üan
ün

Lỗi người mới hay mắc

✗ Đọc Pinyin theo tiếng Anh hoặc tiếng Việt

✓ q không phải "kiu", x không phải "ích", c không phải "c" tiếng Việt. Luôn nghe mẫu trước khi đọc.

✗ Bỏ qua bật hơi

✓ b/p, d/t, g/k khác nhau ở luồng hơi chứ không ở độ rung. Để tờ giấy trước miệng: p, t, k phải làm giấy rung.

✗ Lẫn z c s với zh ch sh

✓ zh ch sh cần cong lưỡi; z c s để lưỡi thẳng. zì (字) và zhì (至) là hai chữ khác nhau.

✗ Đọc ü thành u

✓ nǚ (女 – nữ) và nǔ (努 – cố gắng) khác nghĩa. Với ü, môi tròn nhưng lưỡi đặt như i.

✗ Kéo thanh 3 quá dài trong câu

✓ Trong lời nói nhanh, thanh 3 thường chỉ đọc phần thấp (半三声). Đọc đủ xuống – lên chỉ khi đứng một mình hoặc cuối câu.

Lộ trình 5 ngày làm chủ Pinyin

Ngày 1 – Thanh điệu
Luyện 4 thanh với mā má mǎ mà, chơi trò đoán thanh ở trên 10 lượt.
Ngày 2 – Nguyên âm đơn và vần kép
a o e i u ü, rồi ai ei ao ou… Đọc to từng ví dụ.
Ngày 3 – Thanh mẫu dễ
Âm môi, đầu lưỡi, cuống lưỡi; chú ý các cặp bật hơi.
Ngày 4 – Thanh mẫu khó
j q x, zh ch sh r, z c s. Ghi âm giọng mình và so với mẫu.
Ngày 5 – Vần mũi và ghép âm
Phân biệt -n / -ng, tra bảng ghép vần, rồi đọc 20 từ đầu của HSK 1.

Học tiếp sau Pinyin

Khi đã đọc được Pinyin, hãy học từ vựng theo cấp độ. Mỗi từ trên HaoHSK đều có pinyin, nghĩa, câu ví dụ và nút nghe để bạn luyện tiếp phát âm.

Từ vựng HSK 1 (HSK 3.0) Từ vựng HSK 1 (HSK 2.0) Tất cả cấp độ HSK Blog mẹo học tiếng Trung

HSK 3.0 · HSK 2 HSK 3.0 · HSK 3 HSK 3.0 · HSK 4 HSK 3.0 · HSK 5 HSK 3.0 · HSK 6 HSK 3.0 · HSK 7–9

Câu hỏi thường gặp

Bảng chữ cái tiếng Trung có bao nhiêu chữ?

Nếu tính theo Pinyin: 21 thanh mẫu, khoảng 36 vận mẫu và 4 thanh điệu cùng thanh nhẹ. Ghép lại được hơn 400 âm tiết (chưa tính thanh).

Học Pinyin mất bao lâu?

Khoảng 1–2 tuần để nắm cấu trúc nếu học đều mỗi ngày. Phát âm chuẩn và nghe tốt cần luyện tiếp song song khi học từ vựng.

Có nên học Pinyin trước chữ Hán?

Có, nhưng đừng học Pinyin quá lâu. Sau vài ngày hãy học song song chữ Hán, Pinyin và nghĩa của từng từ HSK 1.

Pinyin có khác giữa giản thể và phồn thể không?

Không. Giản thể và phồn thể là hai cách viết chữ Hán; Pinyin chỉ ghi âm tiếng phổ thông nên dùng chung cho cả hai.

Thi HSK có yêu cầu viết Pinyin không?

Đề HSK 1–2 có in Pinyin dưới chữ Hán để hỗ trợ; từ HSK 3 trở lên thì không. Vì vậy cần nhận mặt chữ Hán ngay từ đầu.

Thẻ

Bảng chữ cái tiếng TrungPinyinThanh mẫuVận mẫuThanh điệuPhát âm tiếng TrungHSK 1Người mới bắt đầu

#pinyin#bangchucaitiengtrung#hoctiengtrung#phatamtiengtrung#HSK1#HaoHSK

Tiếng Trung có bảng chữ cái không?

Một âm tiết Pinyin gồm 3 phần

Thanh mẫu 声母 (shēngmǔ)

Phụ âm mở đầu âm tiết, ví dụ b, zh, x. Có 21 thanh mẫu.

Vận mẫu 韵母 (yùnmǔ)

Phần vần phía sau, ví dụ a, ao, iang. Một số âm tiết chỉ có vận mẫu như ài (爱).

Thanh điệu 声调 (shēngdiào)

Độ cao của giọng. Có 4 thanh và 1 thanh nhẹ; đổi thanh là đổi nghĩa.

Thanh mẫu + Vận mẫu + Thanh điệu = 1 âm tiết → h + ao + thanh 3 = hǎo (好)

21 thanh mẫu – chia theo khẩu hình

Âm môi – b p m f

Dùng hai môi hoặc môi dưới với răng trên.

b
Không bật hơi
八bāsố támTừ HSK 1
Giống "p" trong "pin" nhưng không bật hơi; ít người Việt đọc thành "b" có rung.
p
Bật hơi
跑pǎochạyTừ HSK 1
Như "p" nhưng đẩy mạnh một luồng hơi ra, đặt tay trước miệng sẽ thấy gió.
m
妈māmẹTừ HSK 1
Như "m" tiếng Việt.
f
饭fàncơm, bữa ănTừ HSK 1
Như "ph" tiếng Việt: răng trên chạm nhẹ môi dưới.

💨 b và p: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm đầu lưỡi – d t n l

Đầu lưỡi chạm lợi ngay sau răng cửa trên.

d
Không bật hơi
大dàto, lớnTừ HSK 1
Giống "t" tiếng Việt (không bật hơi), không phải "đ".
t
Bật hơi
他tāanh ấyTừ HSK 1
Giống "th" tiếng Việt: có bật hơi rõ.
n
你nǐbạnTừ HSK 1
Như "n" tiếng Việt.
l
六liùsố sáuTừ HSK 1
Như "l" tiếng Việt.

💨 d và t: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm cuống lưỡi – g k h

Cuống lưỡi nâng lên chạm vòm mềm.

g
Không bật hơi
哥gēanh traiTừ HSK 1
Giống "c/k" tiếng Việt, không bật hơi.
k
Bật hơi
看kànnhìn, xemTừ HSK 1
Giống "kh" nhưng là âm tắc: chặn hơi ở cuống lưỡi rồi bật mạnh.
h
好hǎotốtTừ HSK 1
Gần "h" pha "kh": hơi cọ xát ở cuống lưỡi.

💨 g và k: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm mặt lưỡi – j q x

Đầu lưỡi tì răng dưới, mặt lưỡi nâng lên; chỉ đi với i và ü.

j
Không bật hơi
家jiānhà, gia đìnhTừ HSK 1
Gần "ch" tiếng Việt, mặt lưỡi áp lên vòm, khóe miệng hơi kéo ngang.
q
Bật hơi
去qùđiTừ HSK 1
Như j nhưng bật hơi mạnh; tuyệt đối không đọc "kiu" như tiếng Anh.
x
学xuéhọcTừ HSK 1
Gần "x" tiếng Việt, lưỡi phẳng, khóe môi kéo ngang như đang cười.

💨 j và q: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm uốn lưỡi – zh ch sh r

Đầu lưỡi cong lên phía vòm cứng. Nhóm khó nhất với người Việt.

zh
Không bật hơi
中zhōnggiữa; Trung QuốcTừ HSK 1
Gần "tr" tiếng Việt (giọng Bắc Trung Bộ), đầu lưỡi cong lên chạm vòm trên.
ch
Bật hơi
吃chīănTừ HSK 1
Như zh nhưng bật hơi mạnh.
sh
书shūsáchTừ HSK 1
Gần "s" uốn lưỡi của giọng miền Nam/miền Trung.
r
人rénngườiTừ HSK 1
Lưỡi cong như sh nhưng có rung dây thanh, gần "r" nhẹ, không rung đầu lưỡi.

💨 zh và ch: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Âm đầu lưỡi trước – z c s

Đầu lưỡi thẳng, đặt sau răng cửa, không cong.

z
Không bật hơi
字zìchữTừ HSK 1
Đầu lưỡi thẳng chạm sau răng cửa, gần "ch" bị ép dẹt (như "dz").
c
Bật hơi
菜càimón ăn, rauTừ HSK 1
Như z nhưng bật hơi: gần âm "ts" trong "cats".
s
三sānsố baTừ HSK 1
Như "x" tiếng Việt, đầu lưỡi thẳng sau răng, không cong.

💨 z và c: cùng khẩu hình, chỉ khác luồng hơi

Vận mẫu – phần vần của âm tiết

Nguyên âm đơn

Giữ nguyên khẩu hình suốt âm. ü đọc như "uy" nhưng tròn môi và không trượt.

a
八bāsố támTừ HSK 1
o
我wǒtôiTừ HSK 1
e
喝hēuốngTừ HSK 1
i
你nǐbạnTừ HSK 1
u
不bùkhôngTừ HSK 1
ü
女nǚnữTừ HSK 1

Vần kép

Trượt liền mạch từ nguyên âm này sang nguyên âm kia, không ngắt.

ai
买mǎimuaTừ HSK 1
ei
北běiphía bắcTừ HSK 1
ao
好hǎotốtTừ HSK 1
ou
走zǒuđi bộ, rời điTừ HSK 1
ia
家jiānhà, gia đìnhTừ HSK 1
ie
谢xiècảm ơn (谢谢)Từ HSK 1
ua
花huāhoaTừ HSK 1
uo
说shuōnóiTừ HSK 1
üe
学xuéhọcTừ HSK 1
iao
小xiǎonhỏTừ HSK 1
iou
viết là -iu
六liùsố sáuTừ HSK 1
uai
快kuàinhanhTừ HSK 1
uei
viết là -ui
回huívề, quay lạiTừ HSK 1

Vần mũi trước (-n)

Kết thúc bằng đầu lưỡi chạm lợi trên, như "n" cuối tiếng Việt.

an
看kànnhìn, xemTừ HSK 1
en
很hěnrấtTừ HSK 1
in
您nínngài, ông/bà (kính trọng)Từ HSK 1
ün
云yúnmây
ian
天tiāntrời, ngàyTừ HSK 1
uan
晚wǎnmuộn, buổi tốiTừ HSK 1
üan
远yuǎnxaTừ HSK 1
uen
viết là -un
问wènhỏiTừ HSK 1

Vần mũi sau (-ng)

Kết thúc ở cuống lưỡi, âm vang trong mũi, như "ng" cuối tiếng Việt.

ang
忙mángbậnTừ HSK 1
eng
冷lěnglạnhTừ HSK 1
ing
听tīngngheTừ HSK 1
ong
中zhōnggiữa; Trung QuốcTừ HSK 1
iang
两liǎnghai (số lượng)Từ HSK 1
uang
床chuánggiườngTừ HSK 1
ueng
翁wēngông lão
iong
用yòngdùngTừ HSK 1

Âm đặc biệt

er uốn lưỡi; -i là âm "i" đặc biệt sau zh ch sh r z c s.

er
二èrsố haiTừ HSK 1
-i
是shìlàTừ HSK 1

Sau zh, ch, sh, r, z, c, s, chữ "i" không đọc là "i": giữ nguyên khẩu hình của thanh mẫu rồi kéo dài hơi ra. Nghe thử:

吃chīănTừ HSK 1是shìlàTừ HSK 1日rìngày, mặt trờiTừ HSK 1字zìchữTừ HSK 1四sìsố bốnTừ HSK 1

4 thanh điệu và thanh nhẹ

Cùng âm "ma" nhưng 5 cách đọc cho 5 nghĩa khác nhau. Con số bên cạnh là độ cao giọng theo thang 1 (thấp) – 5 (cao).

Thanh 1

mā

ˉ · 55

妈

mẹ

Cao và đều, giữ giọng như đang hát một nốt dài.

Thanh 2

má

ˊ · 35

麻

cây gai; tê

Đi lên từ giữa lên cao, giống dấu sắc nhưng kéo dài hơn.

Thanh 3

mǎ

ˇ · 214

马

con ngựa

Xuống thấp rồi lên; trong câu thường chỉ đọc nửa đầu (thấp).

Thanh 4

mà

ˋ · 51

骂

mắng

Rơi mạnh từ cao xuống thấp, dứt khoát như ra lệnh.

Thanh nhẹ

· · —

吗

trợ từ để hỏi

Ngắn và nhẹ, không đánh dấu; độ cao phụ thuộc chữ đứng trước.

Mẹo cho người Việt: thanh 1 ≈ thanh ngang nhưng cao hơn, thanh 2 ≈ dấu sắc, thanh 3 ≈ dấu hỏi, thanh 4 ≈ dấu huyền nói nhanh và mạnh.

Luyện tai: nghe và đoán thanh

Bấm nghe, chọn thanh bạn nghe được. Mỗi lượt là một chữ trong các bộ 4 thanh như mā – má – mǎ – mà.

Điểm: 0/0

Trò chơi dùng giọng đọc tiếng Trung có sẵn của trình duyệt. Nếu không nghe thấy gì, hãy cài thêm giọng tiếng Trung trong cài đặt máy.

Biến điệu – khi thanh thay đổi trong câu

Pinyin trong từ điển luôn ghi thanh gốc, nhưng khi nói, vài trường hợp đổi thanh theo quy tắc cố định:

Hai thanh 3 đứng liền nhau

Thanh 3 phía trước đọc thành thanh 2.

	Viết	Đọc
你好	nǐ hǎo	ní hǎo
很好	hěn hǎo	hén hǎo

不 (bù) đứng trước thanh 4

Đọc thành bú. Trước thanh 1, 2, 3 vẫn đọc bù.

	Viết	Đọc
不是	bù shì	bú shì
不对	bù duì	bú duì
不好	bù hǎo	bù hǎo

一 (yī) đứng trước chữ khác

Trước thanh 4 đọc yí; trước thanh 1, 2, 3 đọc yì. Đếm số hoặc đứng cuối thì vẫn là yī.

	Viết	Đọc
一个	yī gè	yí gè
一天	yī tiān	yì tiān
一起	yī qǐ	yì qǐ

Quy tắc viết Pinyin cần nhớ

1
Vần bắt đầu bằng i, u, ü khi không có thanh mẫu
i → y (ia → ya, i → yi), u → w (uo → wo, u → wu), ü → yu (üe → yue).
2
Bỏ hai chấm của ü sau j, q, x, y
ju, qu, xu, yu thực chất là jü, qü, xü, yü. Chỉ sau n và l mới giữ dấu: nǚ, lǜ.
3
Viết gọn iou, uei, uen
Khi có thanh mẫu: liù (l + iou), huí (h + uei), wèn → dùn (d + uen).
4
Đặt dấu thanh ở đâu?
Có a hoặc e thì đặt lên a/e; có ou thì đặt lên o; còn lại đặt lên nguyên âm cuối: xiǎo, duō, guì, liù.

Bảng ghép vần Pinyin đầy đủ

Hơn 400 âm tiết hợp lệ của tiếng phổ thông, xếp theo thanh mẫu (cột) và vận mẫu (dòng). Ô trống nghĩa là tổ hợp đó không tồn tại.

Bấm vào một âm tiết để xem 4 thanh của nó.

ā · á · ǎ · à

Vần	Ø	b	p	m	f	d	t	n	l	g	k	h	j	q	x	zh	ch	sh	r	z	c	s
a
o
e
er
ai
ei
ao
ou
an
en
ang
eng
ong
i
ia
ie
iao
iou
ian
in
iang
ing
iong
u
ua
uo
uai
uei
uan
uen
uang
ueng
ü
üe
üan
ün

Lỗi người mới hay mắc

✗ Đọc Pinyin theo tiếng Anh hoặc tiếng Việt

✓ q không phải "kiu", x không phải "ích", c không phải "c" tiếng Việt. Luôn nghe mẫu trước khi đọc.

✗ Bỏ qua bật hơi

✓ b/p, d/t, g/k khác nhau ở luồng hơi chứ không ở độ rung. Để tờ giấy trước miệng: p, t, k phải làm giấy rung.

✗ Lẫn z c s với zh ch sh

✓ zh ch sh cần cong lưỡi; z c s để lưỡi thẳng. zì (字) và zhì (至) là hai chữ khác nhau.

✗ Đọc ü thành u

✓ nǚ (女 – nữ) và nǔ (努 – cố gắng) khác nghĩa. Với ü, môi tròn nhưng lưỡi đặt như i.

✗ Kéo thanh 3 quá dài trong câu

✓ Trong lời nói nhanh, thanh 3 thường chỉ đọc phần thấp (半三声). Đọc đủ xuống – lên chỉ khi đứng một mình hoặc cuối câu.

Lộ trình 5 ngày làm chủ Pinyin

Ngày 1 – Thanh điệu
Luyện 4 thanh với mā má mǎ mà, chơi trò đoán thanh ở trên 10 lượt.
Ngày 2 – Nguyên âm đơn và vần kép
a o e i u ü, rồi ai ei ao ou… Đọc to từng ví dụ.
Ngày 3 – Thanh mẫu dễ
Âm môi, đầu lưỡi, cuống lưỡi; chú ý các cặp bật hơi.
Ngày 4 – Thanh mẫu khó
j q x, zh ch sh r, z c s. Ghi âm giọng mình và so với mẫu.
Ngày 5 – Vần mũi và ghép âm
Phân biệt -n / -ng, tra bảng ghép vần, rồi đọc 20 từ đầu của HSK 1.

Học tiếp sau Pinyin

Khi đã đọc được Pinyin, hãy học từ vựng theo cấp độ. Mỗi từ trên HaoHSK đều có pinyin, nghĩa, câu ví dụ và nút nghe để bạn luyện tiếp phát âm.

Từ vựng HSK 1 (HSK 3.0) Từ vựng HSK 1 (HSK 2.0) Tất cả cấp độ HSK Blog mẹo học tiếng Trung

HSK 3.0 · HSK 2 HSK 3.0 · HSK 3 HSK 3.0 · HSK 4 HSK 3.0 · HSK 5 HSK 3.0 · HSK 6 HSK 3.0 · HSK 7–9

Câu hỏi thường gặp

Bảng chữ cái tiếng Trung có bao nhiêu chữ?

Nếu tính theo Pinyin: 21 thanh mẫu, khoảng 36 vận mẫu và 4 thanh điệu cùng thanh nhẹ. Ghép lại được hơn 400 âm tiết (chưa tính thanh).

Học Pinyin mất bao lâu?

Khoảng 1–2 tuần để nắm cấu trúc nếu học đều mỗi ngày. Phát âm chuẩn và nghe tốt cần luyện tiếp song song khi học từ vựng.

Có nên học Pinyin trước chữ Hán?

Có, nhưng đừng học Pinyin quá lâu. Sau vài ngày hãy học song song chữ Hán, Pinyin và nghĩa của từng từ HSK 1.

Pinyin có khác giữa giản thể và phồn thể không?

Không. Giản thể và phồn thể là hai cách viết chữ Hán; Pinyin chỉ ghi âm tiếng phổ thông nên dùng chung cho cả hai.

Thi HSK có yêu cầu viết Pinyin không?

Đề HSK 1–2 có in Pinyin dưới chữ Hán để hỗ trợ; từ HSK 3 trở lên thì không. Vì vậy cần nhận mặt chữ Hán ngay từ đầu.

Thẻ

Bảng chữ cái tiếng TrungPinyinThanh mẫuVận mẫuThanh điệuPhát âm tiếng TrungHSK 1Người mới bắt đầu

#pinyin#bangchucaitiengtrung#hoctiengtrung#phatamtiengtrung#HSK1#HaoHSK

Tiếng Trung có bảng chữ cái không?

Một âm tiết Pinyin gồm 3 phần

21 thanh mẫu – chia theo khẩu hình

Âm môi – b p m f

Âm đầu lưỡi – d t n l

Âm cuống lưỡi – g k h

Âm mặt lưỡi – j q x

Âm uốn lưỡi – zh ch sh r

Âm đầu lưỡi trước – z c s

Vận mẫu – phần vần của âm tiết

Nguyên âm đơn

Vần kép

Vần mũi trước (-n)

Vần mũi sau (-ng)

Âm đặc biệt

4 thanh điệu và thanh nhẹ

Luyện tai: nghe và đoán thanh

Biến điệu – khi thanh thay đổi trong câu

Hai thanh 3 đứng liền nhau

不 (bù) đứng trước thanh 4

一 (yī) đứng trước chữ khác

Quy tắc viết Pinyin cần nhớ

Bảng ghép vần Pinyin đầy đủ

Lỗi người mới hay mắc

Lộ trình 5 ngày làm chủ Pinyin

Học tiếp sau Pinyin

Câu hỏi thường gặp

Học đồng bộ kỹ năng tiếng Trung HSK 1

Hệ thống bài học tiếng Trung & Luyện thi HSK toàn diện

📖Luyện Đọc & Luyện Nghe Tiếng Trung

📘Từ Vựng Tiếng Trung HSK & Theo Chủ Đề

📐Ngữ Pháp Tiếng Trung HSK 3.0 & HSK 2.0

✍️Chữ Hán, Bộ Thủ & Luyện Đề Thi HSK

Tiếng Trung có bảng chữ cái không?

Một âm tiết Pinyin gồm 3 phần

21 thanh mẫu – chia theo khẩu hình

Âm môi – b p m f

Âm đầu lưỡi – d t n l

Âm cuống lưỡi – g k h

Âm mặt lưỡi – j q x

Âm uốn lưỡi – zh ch sh r

Âm đầu lưỡi trước – z c s

Vận mẫu – phần vần của âm tiết

Nguyên âm đơn

Vần kép

Vần mũi trước (-n)

Vần mũi sau (-ng)

Âm đặc biệt

4 thanh điệu và thanh nhẹ

Luyện tai: nghe và đoán thanh

Biến điệu – khi thanh thay đổi trong câu

Hai thanh 3 đứng liền nhau

不 (bù) đứng trước thanh 4

一 (yī) đứng trước chữ khác

Quy tắc viết Pinyin cần nhớ

Bảng ghép vần Pinyin đầy đủ

Lỗi người mới hay mắc

Lộ trình 5 ngày làm chủ Pinyin

Học tiếp sau Pinyin

Câu hỏi thường gặp

Học đồng bộ kỹ năng tiếng Trung HSK 1

Hệ thống bài học tiếng Trung & Luyện thi HSK toàn diện

📖Luyện Đọc & Luyện Nghe Tiếng Trung

📘Từ Vựng Tiếng Trung HSK & Theo Chủ Đề

📐Ngữ Pháp Tiếng Trung HSK 3.0 & HSK 2.0

✍️Chữ Hán, Bộ Thủ & Luyện Đề Thi HSK