HSK 4 • บทที่ 2健康第一
HSK 4 • 提高篇บทที่ 2 / 24

健康第一

Jiànkāng dì-yī
สุขภาพต้องมาก่อน
รูปแบบที่ 1

动词 + 下来

คำกริยาตามด้วยส่วนเติมเต็มบอกทิศทาง '下来' แสดงว่าการกระทำหรือสภาพเริ่มจากจุดหนึ่งในอดีตและต่อเนื่องมาจนถึงขณะพูดหรือจุดเวลาที่กำหนด เช่น '坚持下来' (ยืนหยัดมาได้), '保存下来' (เก็บรักษาไว้ได้) รูปปฏิเสธมักเป็น '坚持不下来'

ตัวอย่าง
就说锻炼吧,我总是坚持不下来。
Jiù shuō duànliàn ba, wǒ zǒngshì jiānchí bu xiàlái.
แค่เรื่องออกกำลังกาย ฉันก็ไม่เคยทำต่อเนื่องได้ตลอดรอดฝั่งเลย
他参加3000米跑比赛时肚子疼,可是他忍住疼痛,坚持下来了。
Tā cānjiā 3000 mǐ pǎo bǐsài shí dùzi téng, kěshì tā rěnzhù téngtòng, jiānchí xiàlái le.
ตอนที่เขาลงแข่งวิ่ง 3,000 เมตร เขาปวดท้อง แต่เขาก็กัดฟันทนจนวิ่งได้สำเร็จจนจบ
รูปแบบที่ 2

动词 + 下去

คำกริยาตามด้วยส่วนเติมเต็มบอกทิศทาง '下去' แสดงว่าการกระทำหรือสภาพที่กำลังดำเนินอยู่หรือกำลังจะเริ่มจะต่อเนื่องไปในอนาคต เช่น '坚持下去' (ยืนหยัดต่อไป), '学下去' (เรียนต่อไป) รูปปฏิเสธมักเป็น '看不下去', '坚持不下去'

ตัวอย่าง
这一次希望你能坚持下去。
Zhè yí cì xīwàng nǐ néng jiānchí xiàqù.
คราวนี้หวังว่าเธอจะมุ่งมั่นทำต่อไปได้เรื่อยๆ นะ
不管多难,你也要学下去。
Bùguǎn duō nán, nǐ yě yào xué xiàqù.
ไม่ว่าจะยากลำบากแค่ไหน เธอก็ต้องเรียนต่อไปให้ได้
รูปแบบที่ 3

别提多……了

รูปแบบที่ใช้บ่อยในภาษาพูด แสดงว่ามีระดับสูงมากจนพูดไม่ถูก ตรงกลางมักใส่คำคุณศัพท์บอกความรู้สึก เช่น '别提多难受了' (ไม่ต้องพูดเลยว่าทรมานแค่ไหน), '别提多开心了' (ดีใจสุด ๆ)

ตัวอย่าง
昨天老毛病又犯了,失眠,头疼,疼得我什么也干不了,别提多难受了!
Zuótiān lǎo máobìng yòu fàn le, shīmián, tóuténg, téng de wǒ shénme yě gàn bù liǎo, biétí duō nánshòu le!
เมื่อวานโรคเก่ากำเริบอีกแล้ว ทั้งนอนไม่หลับ ปวดหัว ปวดจนทำอะไรไม่ได้เลย ทรมานเหลือเกิน!
昨天我们从八点一直玩到十二点,别提多开心了!
Zuótiān wǒmen cóng bā diǎn yìzhí wán dào shí'èr diǎn, biétí duō kāixīn le!
เมื่อวานพวกเราเที่ยวเล่นกันตั้งแต่สองทุ่มยันเที่ยงคืน สนุกสุดเหวี่ยงจนบอกไม่ถูกเลย!
รูปแบบที่ 4

非……不可

1. แสดงข้อกำหนดที่จำเป็นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ต้องทำให้ได้ (要想提高听力,非多听不可 'ถ้าอยากพัฒนาการฟัง ต้องฟังให้มาก') 2. แสดงความตั้งใจแน่วแน่ 3. แสดงว่าผลเสียบางอย่างจะเกิดขึ้นแน่นอน (穿这么少,非感冒不可 'ใส่น้อยขนาดนี้ เป็นหวัดแน่')

ตัวอย่าง
伤口发炎了,医生说非住院不可。
Shāngkǒu fāyán le, yīshēng shuō fēi zhùyuàn bùkě.
แผลเกิดการอักเสบ หมอบอกว่าต้องนอนโรงพยาบาลให้ได้
要想学好汉语,非下苦功不可。
Yào xiǎng xuéhǎo Hànyǔ, fēi xià kǔgōng bùkě.
หากอยากเรียนภาษาจีนให้เก่ง ก็จำเป็นต้องทุ่มเทหยาดเหงื่อแรงกายอย่างยิ่งยวด
รูปแบบที่ 5

不至于

คำกริยา มักใช้ในรูปปฏิเสธ '不至于' หรือประโยคคำถามเชิงวาทศิลป์ '至于吗?' แสดงว่าสถานการณ์ยังไม่ร้ายแรงหรือไม่น่าจะร้ายแรงถึงขั้นสุดโต่ง ('ไม่ถึงขั้น...', 'ถึงขนาดนั้นเลยเหรอ')

ตัวอย่าง
只是皮肉受伤不至于住院吧?
Zhǐshì píròu shòushāng bú zhìyú zhùyuàn ba?
แค่แผลถลอกภายนอก ไม่น่าจะต้องถึงขั้นนอนโรงพยาบาลหรอกมั้ง?
他们不至于为这么点儿小事就吵架吧?
Tāmen bú zhìyú wèi zhème diǎnr xiǎoshì jiù chǎojià ba?
พวกเขาคงไม่ถึงขนาดทะเลาะกันเพราะเรื่องขี้ผงแค่นี้หรอกนะ?
รูปแบบที่ 6

千万

กริยาวิเศษณ์ มักใช้ในประโยคคำสั่ง เพื่อเน้นน้ำเสียงห้ามปรามหรือเตือนอย่างจริงจัง รูปปฏิเสธมักใช้คู่กับ '别', '不能' รูปบอกเล่ามักใช้คู่กับ '要', '记住' (千万别 'ห้ามเด็ดขาด', 千万要 'ต้อง...ให้ได้')

ตัวอย่าง
以后可千万小心点儿吧!
Yǐhòu kě qiānwàn xiǎoxīn diǎnr ba!
ต่อไปนี้ต้องระมัดระวังตัวให้มากๆ เลยนะ!
你千万要记住,这两种药不能一起吃。
Nǐ qiānwàn yào jìzhu, zhè liǎng zhǒng yào bù néng yìqǐ chī.
เธอต้องจำให้ขึ้นใจเลยนะ ยาสองชนิดนี้กินพร้อมกันไม่ได้เด็ดขาด